| _w»`nmZ ghH$mar g§ñWm e¢úm{UH$ B-_oc ghH$mar H$m`Xo ghH$ma gm{hË` ghH$ma {dÎmghmæ` BVa g§ñWm gÌ d àXe©Z | |
Am§Vaamï>r` ghH$mar g§KQ>Zm {ZYm©arV ghH$mamMr _yë`o Am{U _ycVËdo gZ 1966 nmgyZ nwT>o gßQ>o~a n`©ÝV *Ae©{dcocr VËdo OJmVrc {d{dY XoemVrc ghH$mar Midir am~drV hmoË`m . `m H$mcmdYrV H$mhr Xoe ghH$mar MidirZr CËV_ H$m_{Jar H$ocr Va H$mhr XoemÀ`m ghH$mar MidirV gËVoÀ`m amOH$maUmMm A{Zð> à^md *Ë`m_wio MidirÀ`m H$m`©úm_VoV Am{U J¢a ì`dñWnUmg g§Yr , g^mgX§mMm g§ñWm H$ma^ma ì`dhma Am{U ì`dgm`mVrc gH$«s` gh^mJmV g^mgXm§Mr dmT>Vr VgoM A{Zð> KQ> emgZmMm g§ñWmÀ`m H$ma^mamV dmT>Vm hñVúmon d n[aUm_r g§ñWmÀ`m ñdmV§Ì Am{U ñdm`ËÎmoda gaH$maMo A{VH$«_U$ d gaH$mar _yë`mMo A_wë`Z, ghH$maMÀ`m _wcËdmÀ`m *A§_c~OmdUa {df`r AZmñWm BË`mXr Xmof Am{U C{Udm dmT>y cmJcë`mMo AZy^dmg Amco Ë`m_wio ghH$mar Mhdirdac g^mgXm§Mm OZVoMm d n`m©`mZo g_mOmMm {dûdmg CS>V Mmccm . ghH$mar MidirV {Z_m©U *hmoC cmJcoë`m `m g§^«_mdñWoMr OmUrd 198788 Mo gw_mamg *AmVamï>>r` ghH$mar g§KQ>ZoMo VËH$mcrZ AÜ`úm cmg© _mH$©g `m§Zm Pmcr . `mM doir OJmV {e[WcrH$aU, ImOJrH$aU ( Liberalisation, Privatisation & Globalization ) Ed§ JwU{d{eï> Aem Zì`m Iwë`m OmJVrH$ AW©ì`dñWoH$S>o {d{dY Xoe§mMr PnmQ>`mZo dmQ>Mmc gwé Pmcr hmoVr ^maVmZo gwÜXm 24 Owc¢ 1991 nmgwZ Aem Zì`m Iwë`m Am{W©H YmoaUmMm pñdH$ma H$ocm Amho . `m n[agpñWVrV , ghH$mar Midirg Amnco ñdËd Am{U$ H$m`©úm_ Cn`wº$ A{ñVËd {Q>H$dyZ Vo H$m`©úm_ Am{U à^mdr VgoM n[aUm_H$maH$ R>aÊ`mMo X¥ï>rZo gaH$mamMr _yë`o Am{U Vr OmonmgÊ`mgmR>r ghH$mamMr _wcVËdo `m§Mo gdo}úmU VgoM gImoc Aä`mgmda AmYmarV nwZ{Z©YmaU H$aUo , nwU©_mS>Ur H$aUo {ZVm§V OéarMo Pmco . åhUyZ Am§Vamï>>r`$ghH$mar g§KQ>ZoZo ñdrS>ZMo EH$ VÁk ñdoZ AH$o$ ~wH$ (Seven Ake Book ) `m§Mo ZoV¥dmImcr ghH$maMr _wë` (Cooperative Values ) {ZpíMV R>a{dÊ`mgmR>r EH$ VÁk g{_Vr Zo_cr . `m g{_VrÀ`m {e\$maerda Am°>Q²mo~a 1992 _Ü`o OnmZ_Yrc Q>mo{H$`mo `oWo nma nS>coë`m Am§Vamï>>r` ghH$mar n[afXoV {dMma{dZ_` hmodyZ ghH$maMr _yë`o {ZpíMV R>a{dÊ`mV Amcr `mM doir ghH$maÀ`m _ycËdmMr *H$mocmo{MV nwZ_mS>Ur gyM{dÊ`mgmR>r Am§Vamï>>r` ghH$mar g§KQ>ZoZo H$°ZS>mVrc, [~«Q>re H$moc§{~`mVrc `w{Zìha{gQ>r Am°\$ pìhQ>m[a`mVrc AmQ>°g© A°ÝS> gm`Ýg \°$H$ëQ>rMo S>rZ. `mZ _°H$\$agZ `§mMo ZoV¥dImcr EH$ JQ> Aä`mgJQ> Zo_cm . `m Aä`mg JQ>mÀ`m {e\$maerda 16 Vo 23 g§ßQ>o~a 1995 `m H$mcmdYrV *B½cS>_Yrc o _°ÝdoMa `oWo Am§Vamï>>r` ghH$mar g§KQ>ZoÀ`m eVmãXrnyVu {Z[_ËV g§nÞ Pmcoë`m Am§Vamï>>r`$ ghH$ma n[afXoV gImoc {dMma {d{Z_`mda ghH$maMr gmV VËdo *nwZ©{ZYm[aV _wcVËdo åhUyZ gdm©ZwVo _mÝ` H$aÊ`mV Amcr . ghH$maMr nwZ{Z©YmarV _yë`o gßQ>o§~a , 1995 _Yrc _°ÝMoñQ>a H$m°Jo«gZo AmYwZrH$ ghH$maMr AmoiI (ì`{º$_Ëd n[aM` ) VrZ ^mJmV µH$éZ {Xcr Amho . n{hë`m ^mJmV , ghH$mar g§ñWoMr ì`m»`m [ZpíMV R>a{dÊ`mV Amcr Amho. OmJVrH$ ghH$mar MidirÀ`m Am{U Img H$éZ AmV§amï>>r` ghH$mar g§KQ>ZoÀ`m Am`wî`mV ho àW_M KS>co Amho `m {ZYm©arV ì`mIoZwgma ghH$mar g§ñWm `m A{W©H$ {dH$mg gmÜ` H$aÊ`mgmR>r ghH$mar _yë`o A~m{YV amIwZ ghH$mar VËdmda H$m_ H$aUmè`m , ì`mdgm`rH g§KQ>Zm hmoV , Ago R>a{dÊ`mV Amco Amho . ghH$ma n[aM`mMo Xwgè`m ^mJmV AmYwZrH$ ghH$maÀ`m VËdkmZmMr Am{U$ àm_w»`mZo ghH$mar _yë`mMr AmoiI µH$éZ Amcr Amho . ~wH$VÁk g{_VrZo ghH$mar _yë`o XmoZ JQ>mV {d^mJcr AmhoV n{hë`m JQ>mV ñdmc§~Z (Selfhelp ) cmoH$emhr ( Democracy ) g_mZ XOm© ( EQuality ) ñd`§O~m~Xmar ( Self Responsibility ) g_mZVm Am{U gwg§KQ>rVnUm (Solidarity ) BË`mXr _wë`mMm g_doe hmoVmoo . hr _wë`o ghH$mar g§ñWmÀ`m g§KQ>ZmË_H$ aMZoMr d¢{eï>o`o . ñnîQ> H$aVmV Am{U ghH$mar g§ñWmÀ`m ñdm`ËÎmog *hr _yë`o Mr ì`mdhmarH àJQ>Zo AgVmV _yë`o VËdo `mÀ`mV cúmdoYr gm_Ï`©dmZ naaèna g§~§Y AgVmV . ghH$mar _yë`mMo Xwgµè`m JQ>mV, àm_m{UH$nUm (Honesty ) IwconUm {H$dm§ nmaXe©H$Vm ( Openness) gm_mOrH$ O~m~Xmar (Social Responsibility )Am{Uo Xwgè`m ~Úc H$miOr $qH$dm AmñWm (Caring for Others) `m _wë`mMm g_mdoe H$aÊ`mV Amcm Amho . EH$§XarV ghH$mar g§ñWm ñdmdc§~Z, ñd`§amoOJmar cmoH$emhr g_mZ XOm© Ý`m`~wÜXr Am{U gwg§KQ>rVnUm `m _yë`mda AmYmarV AgVmV Ë`mÀ`m ñm§ñWmnH$mÀ`m n§anamZwgma ghH$mar g§ñWmMo g^mgX àm_m{UH$nUm d nmaXe©H$Vm, gm_mOrH$ , O~m~Xmar Am{U Xwgè`m~Úc$ AmñWm `m {ZVr{Z`_mda na_ [dûdmg R>odVmV . AmYwZrH ghH$maMr nwZ{ZYmarV _ycVËdo ghH$maÀ`m n[aM`mMo [Vgñè`m ^mJmV nwZ{ZYm©arV ghH$mar _wcVËdmMo nwZ{Z©doXZ H$ococ Amho . Zd{ZYm©arV _ycVËdo gd©àH$maÀ`m ghH$mar g§ñWmZm§ cmJy nS>mdr, Aem [aVrZo ñnï> H$aÊ`mV$Amcr AmhoV . V[ahr {d{dY àH$maÀ`m ghH$mar g§ñWmZm Ë`mMo A§JrH$¥V ì`dgm` o Am{U ì`dhmamMo d¢{eï`nyU© gñdén `mZwgma `m _ycVËdmMo Am{YH$ {dñVmamZo ñnîQ>rH$aU H$aÊ`mg _w^m XoÊ`mV Amcocr Amho . gQ>o~a 1995 _Yrc _°ÝModa H$m°J«gZo {Z[íMV H$o$cocr ghH$mamMr gmV _ycVËdo Aer Amho . 1) ñdIwerMo Iwco g^mgXËd (Voluntary & Open Membership ) 2) g^mgXmMo cmoH$emhr {Z`§ÌU (Members Democratic ) 3) g^mgXm§Mr Am[W©H$ ^mJrXmar (Members Economic Participation) 4) ñdm`ËÎmVm Am{U ñd§mVÌ ( Autonomy & Independence) 5) {eúmU à{eúmU Am{U _m[hVr àgmaU (Education Training & Information ) 6) ghH$mar gñW§m_Yrc nañna ghH$ma (Cooperation Among Cooperatives) 7) g_wXm`ràVr {Zðm (Concern for Community) `m _ycVËdmMr OmUrdnyd©H$ H$m`©dmhr ghH$mar g§ñWmÀ`m gmË`nyU© H$m`©úm_VogmR>r àJVr d {dH$mgmR>r AË`mdí`H$ Amho. `mgmR>r `m VËdmMo _wÚogyX ñnï>rH$aU A{YH$ [dñVmamZo H$aÊ`mV `oV Amho . *1) ñdIwerM Iwco g^mgXËd (Voluntary & Open Membership ) ghH$mar gñ§Wm `m ñdIwerZo ñWmnZ H$ocoë`m Ë`mÀ`m g^m§gXmÀ`m ì`mdgm`rH$ g§KQ>Zm AgVmV. Ë`m_wioM g§ñWoÀ`m godmMm§ gVV O~m~Xmarnyd©H$ Cn`moJ KoUmè`m gd© gkmZ ì`º$sZm§ ór nwéf Agm *{cJ^oX Z _mZVm ,* ì`H$VrMm XOm© OmVnmV amOH$s` [dMma Y_© BË`mXr ~m~VrV H$moUVmhr ^oX^md ZH$aVm g§ñWoMo g^mgËd Iwco R>odco nmhrOo . VË`mM~amo~a Am{U {Z`_~mh` ì`dhma H$aUmè`m g^§mgXmMr hH$mcnÅ>r H$aÊ`mMm g§ñWog Am[YH$ma amhrc . 2) g^mgXmMo cmoH$emhr [Z`ÌU ( Democratic Member Control ) ghH$mar g§ñWm cmoemhr g§KQ>Zm AgVmV Ë`mMm H$ma^ma ì`dhma Am[U ì`dgm` ~hþ_VmZo [ZU©` KoCZ YomaU R>adyZ g^mgXmMr EH$ g^mgX EH$ _V Agm A[YH$ma amhrc C nmVirdarc g§`yº$ ghH$mar g§ñWm_Yrc _Vm[YH$ma hm gñ§WmMo cmoH$emhr ì`dgm` d¢[eï`mZwgma naÝVw cmoH$emhrMo [ZVr{Z`_mZwgma R>adrÊ`mMm d Ë`mZwgma *gñWoda cmoH$emhr [Z`§ÌU R>odÊ`mMo A[YH$ma gñWoÀ`m g^mgXmH$S>oM amhVrc VgoM gñWoÀmo nX[YH$mar Am{U g§MmcH$ ho Ë`m§Zr KoVcoco [ZU©` d H$ococr H$¥Vr `m gX^m©V gñWoÀ`m gd© g^mgXmZm§ O~m~Xma amhVrc . 3) g^mgXmMr Am[W©H$ ^mJrXmar ( Members Economic Participation) g^mgX Ý`m` g_VoÀ`m VËdmda gñWoMo ^mS>dc C^maÊ`mV gh^mJ KoVmV Am{U cmoH$emhr nÕVrZo Ë`mMo [Z`§ÌU H$aVmV . g^mgX åhUyZ * gñWoV JwV[dcoë`m ^m§S>dcmda _`m©XrV naVmdm (Limited returns ){_iÊ`mg Vo nmÌ AgVmV . _`m©XrV naVmdm *XoCZ [eH$ am[hcoë`m dmT>mì`mMr aH$_ g^mgX (A) amIrd [ZYr [Z_m©U H$aÊ`mgmR>r (~) [d{dY [ZYr [Z_m©U H$aÊ`mgmR>r VgoM (H$)Ë`m§Zr R>a[dcoë`m gmd©OZrH$ H$ë`mU> `mn¢H$s H$moUË`mhr H$m_mgmR>r dmné eH$VmV . 4) ñdm`ËÎmm Am{U ñdmV§Ì (Autonmy & Independence) ghH$mar g§ñWm `m ñdm`ËÎm Am[U ñdmdc§~r g§KQ>Zm Agë`m nmhrOoV . Ë`mgmR>r Ë`§mZr ì`mdg{`H$ ì`mdñWmnZmMm pñdH$ma H$o$cm nmhrOo VgoM Ë`§mZr Amncm H$ma^ma ì`dhma Am[U ì`dgm` ghH$mar _yë`mMo AmYmamda Am[U ghH$mar _ycËdmÀ`m A§_c~OmdZrìXmao gVV H$m`©úm_ Am[U AW©úm_ amIcm nmhrOo . 5) [eúmU, à{eúmU Am[U _m[hVr (Education, Training & Information ) Amnë`m gñWoÀ`m àJVr Am[U [dH$mgmgmR>r gñWoÀ`m g^mgXmZm§ Amnë`m g§ñWoVrc [ZdS>y>Z Amcoë`m gd© à[VZrYrZm§ JaOm[Y[ð>V ghH$mar [eúmU Va gñWoÀ`m A[YH$mar godH$mZm§ H$m`m©Zwén ghH$mar n[eúmU gmVË`mZo XoÊ`mMo ì`dñWm OmUrdnyd©H$ H$o$cr nmhrOo .o gmË`nyU© ghH$mar {eúmU d ghH$mar à{úmeU ho EH$ ì`Îmr^yV Agcoë`m ghH$mar gñ§WmMo ídmÀN>odmgm à_mUo EH$ OrdZgËd (Cardinal Principle ) Amho. ghH$mar gñ§WmZr ~hÿOZ g_mO Am[U OZ_V `m§MgmR>rhr ghH$maMr d¢[eï>o _yë`o VËdo H$m`©nÜXVr d ghH$maMo \$m`Xo BË`mXr [df`r gVV _mhrVr àgmarV H$o$cr nmhrOo [eñV H$m`©úm_Vm d gñWoMr gmVË`onyU© àJVr Am[U [dH$mg `mgmR>r Ë`§mZm Amdí`H$ Agcoco ì`mdgm`rH ì`dñWmnU$ `eñdrnUo A§JrH$aUo e` ìhmdo åhUyZ gmVË`nyU© ghH$mar {eúmU à[eúmU g§emoYZ Am{U _mhrVr àgmaU `m§Mr àË`oH ghH$mar g§ñWoV$ [ZVmV§ AmdíH$Vm AgVo . 6) ghH$mar g§ñWm_Yrc nañna ghH$ma (Cooperation among Cooperatives ) Amnco godoM d«V gVV Mmcw R>odÊ`mgmR>r ghH$mar gñWm§_Ü`o gmd©O[ZH$ Am[U ImOJr úmoÌmH$S>y>Z hmoV Agcoë`m Vrd« ñnYo}da _mV H$éZ Amnco ApñVd [Q>H$[dÊ`mgmR>r nwaoer eº$s Am[U gm_W© {Z_m©U Pmco nm[hOo o. Ë`mH$[aVm àË`oH$ XoemV d OJmV g_úm Am{U gm_©WdmZ ghH$mar AW©aMZm d n[anyU© Am[U g_Vmoc ghH$mar AW©ì`dñWm [Z_m©U Pmcr nmhrOo EH$[dgmì`m eVH$mV `eñdr nXmn©U H$aUo ghH$mar Midirg ghO e` ìhmdo åhUyZhr ghH$mar gñWm§Zr BVa gñ§WmZ~amo~a ñWmZrH$, amï>>r`, [d^mJr` Am[U AmV§amïr` nmVirda ngñna OmUrdnyd©H$ g[H$«` ghH$m`© H$oco nm[hOo. VaM OmJVrH$ ghH$mar g§KQ>ZoÀ`m {X½Xe©H$ Am[U _mJ©Xe©UImcr EH$[dgmdì`m eVH$mVrc _mZdmnyT>o Imcrc AmìhmZo g_W©nUo nocUo ghH$mar Midirg e` hmoB©c . 1) g^mgXmZm§ A[YH$ n¢[ï>H AÞYmÝ` Am[U Mm¢ag Amhma nwa[dUo 2) amhÊ`mgR>r ^¸$_ Am[U n[anyU© Kao nwa[dUo , 3) [ZH$omn Amamo½`mgmR>r$ Am¢fXo Am[U Amaom½`{df`H$ gdm©{JU godm gw[dYm nwa[dUo 6) _[hcm Am[U$ `wdH$ H$ë`mU `moOZm am~[dUo 7) J«m[_U OrdZ gwgø Am[U gwa§jrV ~Z[dUo 8) ZmJar OrdZ_mZ gwYmaUo 9) n`m©daU g§ajU H$m`©H$«_ am~{dUo. 10) em§VVogh gm§_ñ`nyU© _mZdr {dH$mgmg nmofH$ Am[U nwaH$ dmVmaU OJmV [{Q>H$[dUo . `m VËd§mMr dV©_mZ VgoM ^[dî`H$mimV H$miOrnyd©H$ H$m`©dmhr gd©Ì hmoUo Bï d AË`mdí`H$ Amho . Ë`mX¥ï>rZo , ho VËd åhUOo AmYw[ZH$ ghH$maMm H$odi AmË_mM Zìho Va `wJY_©M Amho Ago åhUVm `oB©c. 7 ) g_wX`màVr {ZîR>m (Concern for Community ) g^mgXgÀ`m Aem A§H$memZwgma Ë`mÀ`m JaOm ^mJ{dÊ`mMo H$m_r gVV à`ÝVerc amhUo , ho àË`oH$ ghH$mar g§ñWoMo àYmZ H$V©ì` AgVo Ë`mM~amo~a ghH$mar g§ñWm `m g_mOmMm A{d^mÁ` KQ>H$ Agë`mZo g_mO[hV nmiÊ`mV Xj amhÿZ g_mOmÀ`m [Ma§VZ {dH$mgm~amo~a ñd:V Mm [Ma§Ord [dH$mg gmÜ` H$aUo àË`oH$ g§ñWog Amdí`H Am{U Bï R>aVo . nam_e© Aem[aVrZo B`mZ _°H$\$agZ Aä`mgJQ>mÀ`m {e\$maerZwgma> gñQ>o|~a, 1995 _Yrc _°ÝMoñQ>a H$m°J«gZo 1966 gmcr _mÝ` H$aÊ`mV Amcoë`m ghm _wcVËdmn¢H$s [Vgao Am{U MdWo VËd EH$ H$éZ ñdm`VËVm Am{U ñdm§VÌ Ago Zdo _ycVËd _mÝ` H$o$co Amho . Am[U Ë`m [edm` g_wXm`ràmßár [Zð>m ho EH$ Zdo Ago VËd _mÝ` H$o$co Amho . EH$§$XarV _°ÝMoñQ>a `oWrc Am`grE goÝQ>oZar H$m°J«og Zo dV©_mZ VgoM 21 ì`m eVH$mVrc ghH$mar MidirMo ghH$mar _yë`o ghH$maMr _ycVËdo [ZYm©arV H$éZ Am{U ghH$mar MidirÀ`m ì`[ìV_Ëdm Mm gw`mo½` n[aM` H$éZ XoCZ A[Ve`$ _hËdmMr Eo{VhmgrH H$m_[Jar nma nmS>cr Amho. VgoM Am`.gr.E. _m\© V ^[dî`mV [Ma§Ordr _mZd [dH$mg$ KS>dyZ AmUUo e` Amho `mMr OmUrd R>odyZ Am` gr E Q>>ï> \$§$S> ñWmnZ H$aÊ`mMo R>adyZ EH$ XyaJm_r n[aUm_ H$aUmao A[Ve` nwamoJm_r ñdénmMo H$mcmo[MV nmCc CMcco Amho . _hmamï> amÁ` ghH$mar g§KmZo Amnë`m [eúmU> à[eúmU d àMma àgma _mÜ`_mìXmao `m ghH$mar gñWm§_YyZ `m VËdmMm Adc§~ ìhmdm `m X¥ï>rZo doimodoir _hËdmMr ^y_rH$m ~Omdcr Amho . nwZ{ZYm©arV ghH$mar VËdmMm Amnë`m n[aZo àMma àgma H$aÊ`mg _hmamï> amÁ` ghH$mar g§K H$[Q>ãX Amho. _mÌ nË`oH$ ghH$mar gñWoZo `m VËdmMm Adc§~ Amnë`m H$m`m©V H$éZ g^mgXmZm Am[W©H$ gm_mOrH$ Ý`m` [_idyZ> XoÊ`mMm à`ËZ H$amdm Ago AmìhmZ amÁ` ghH$mar g§K `m nw[ñVH$oìXmao H$arV Amho . |
|
_w»`nmZ ghH$mar g§ñWm e¢úm{UH$ B-_oc ghH$mar H$m`Xo ghH$ma gm{hË` ghH$ma {dÎmghmæ` BVa g§ñWm gÌ d àXe©Z