Indias first web portal dedicated to co-operative sector Technology Partner
 
_w»`nmZ    ghH$mar g§ñWm      e¢úm{UH$    B-_oc     ghH$mar H$m`Xo     ghH$ma  gm{hË`    ghH$ma {dÎmghmæ`    BVa g§ñWm     gÌ d àXe©Z
   
Articl.jpg (11690 bytes)

ghH$maMr nwZa©{MV VËdo


OJm_Ü`o 1937 Z§Va PnmQ>`mZo n[a[ñWVr ~XcV Jocr  Xwgè`m _hm`wÜXmZ§Va  ~è`mM XoemV gm_mOrH$ d amOH$s` [ñWVrV ~Xc Pmcm. Aem n[apñWVrV ghH$mar Midircm OwidyZ ¿`mdo cmJco  ~XcË`m Vm§ÌrH$ d ì`dñWmnH$s` ~XcmnmgwZ ghH$mar MidirZo ñV:Vmcm Xya R>odZo eŠ` ZìhVo. AmYwZrH$ V§ÌµkmZmZo CncãY H$éZ {Xcoë`m g§YrMm \$m`Xm ghH$mar ì`mdgm`rH$ g§KQ>Zm§Zr KoUo Ë`mMo AñVrËd {Q>H${dÊ`mgmR>r d {dH$mgmgmR>r Amdí`H$ hmoVo   AmVamï>—>r` ghH$mar g§KQ>ZoZo dJuH¥V H$éZ {Xcocr ghH$maMr gmV VËdo H$mhr à_mUmV AdmñV{dH$ Am{U$ doJmZo ~XcË`m H$mimV OwZr dmQ>y> cmJcr. H$mhr XoemV àË`oúm H$m_H$mO H$aVm§Zm `m VËdmMm dmna H$aÊ`mV `oV ZìhVm {deofV ghH$mar eoVH$s nV nwadR>m g§ñWmV `moOZoMr H$mQ>oH$moanUo A_c§~OmdZr H$aÊ`mV Z Amë`mZo H$mhr VËdo nyU©V dJicr Jocr VgoM ~XcË`m n[apñWVrV `m VËdmMr nwZ©aMZm H$aÊ`mMr AmdíH$Vm ^mgy cmJcr .

Am°ŠQ>mo~a 1964 _Ü`o Am§Vamï>—>r` ghH$mar g§KQ>ZoZo ghH$mar VËdmMr nwZ©aMZm H$aÊ`mgmR>r EH$ g[_Vr Zo_cr. `m g{_{V_Ü`o ^maV, B§½c§S, A_o[aH$m, O_©Zr, a{e`m, `m XoemMo à{V{ZYr homVo. ^maVmVrc gwà{gÜX ghH$mar H$m`©H$V©o àmo.S>r.Or. H$do} ho `m g{_VrMo AÜ`úm hmoVo. ~XcË`m Am{W©H$, gm_mOrH$ d amOH$s` n[apñWVrV am°eS>ocMr VËdo ghH$mar Midircm Cn`wŠº$ R>aVmV {H$§dm ZmhrV, VgoM Ë`mn¢H$s H$moUË`m VËdmMr nZ©aMZm H$aUo Amdí`H$ Amho H$s , OoZo H$éZ Vr VËdo ghH$mar MidirÀ`m {d{dY emIoVrc C[Úï>`o d H$m`© Mm§Jë`màH$mao  >H$aÊ`mgmR>r gøm^yV R>é eH$Vrc. `m g{_VrZo gwM{dcocr aMZm \$Šº$ gwMÌ Agw Z`oV Iao ghH$mar VËd ho AW©nyU© Agmdo `mMo n[hco H$maU åhUOo Ë`m VËdmZo ghH$mar H$m`©H$Ë`§mZm gm_Ý` C[Úï>o àV nmohM{dÊ`mMm _mJ© XmI{dcm nm{hOo H$maU Ago H$s , Ë`m VËdmZo Ë`mMo H$m`©úmoÌ d n[aUm_ ñnï>nUo Xe©{dco Agco  nm[hOo .

g{_VrZo `m gd© ~m~tMm g{dñVa  {dMma  H$éZ Imcrcà_mUo ghH$maMr ghm nwZa©{MV VËdo _mÝ` H$ocr 

1) Iwco d Eo{ÀN>H$ g^mgXËd

  2) cmoH$emhr {Z`ÌU

3) ^mS>dcXma _`m©XrV ì`mO

  4) dmT>mì`mMr Ý`m` dmQ>Ur 

5) ghH$mar {eúmU

  6) ghH$mar g§ñWm AV©JV ghH$ma 

darc VËdmMo WmoS>Š`mV ñnï>rH$aU nwT>rcà_mUo Amho.

1)Iwco d Eo[ÀN>H$ g^mgXËdo

g_mZ JaOm AgUmè`m d g^mgX hmoÊ`mg nmÌ AgUmè`m ì`ŠVrZm ghH$mar g§ñWoMo g^mgËd Iwco AgVo g^mgX hmoVm§Zm OmV , Y_© , ór, nwéf, Cƒ {ZM J[a~ lr_§V Agm ^oX^md H$ocm OmV Zmhr g§ñWoÀ`m godoMm gd© g^mgXmZm§ gmaImM Cn`moJ H$éZ KoVm `oVmo g^mgX hmoÊ`mgmR>r gŠVr H$ocr OmV Zmhr. Vmo ñdoÀN>oZo g^mgX hmoC eH$Vmo Vgo Amnco g^mgËd aÚhr H$é eH$Vmo .

`m VËdmcm H$mhr AndmX Agy eH$VmV ghH$ma  {df`H$ {_Ym© g{_VrÀ`m _Vo J«mhH$ ghH$mar g§ñWoV  g§ñWoÀ`m Odinmg amhUmè`m ì`ŠVrZm§M gñWoMo g^mgX H$aUo `mo½` R>aoc lr . Xw^mfr `mÀ`m _Vo Mm[aÌhrZ d g§ñWoÀ`m {hV§g§~YmZm ~mYm AmUUmè`m g§ñWoMo g^mgX H$aUo `mo½` R>aUma Zmhr _hmamï>— ghH$mar H$m`Xm A{Y{Z`_> 1960 H$c_ 22 AÝd`o g§ñWm H$arV Agcocm ì`dgm` H$aUmè`m Ë`m g§ñWoÀ`m g^mgËd gŠº$sMo H$oco OmC eH$Vo Oc{gM§Z, {nH$, g§aúmU, ghH$mar g§ñWm ñWmnZ H$aVmZ§m Á`mMo úmoÌ g§ñWoÀ`m H$m`©úmoÌmV `oVo d Vo Oa g§ñWoMo g^mgX hmoÊ`mg CËgwH$ ZgVrc Va Ë`m§Zm g$Šº$sZo ghH$mar g§ñWoMo g^mgX H$aÊ`mV `oC eH$Vo .

2)cmoH$emhr {Z`§ÌU

cmoH$emhr hr amOH$s` d Am{W©H$ Agy eH$Vo. ghH$mar g§ñWoVrc cmoH$emhr hr A{W©H  ñdénmMr cmoH$emhr Amho. ghH$mar gñWoV àË`oH$ g^mgXmcm E_ _V XoÊ`mMm A[YH$ma AgVmo. _V XoVm§Zm Ë`mZo YmaU H$ocoë`m$ ^mJm§Mm {dMma  H$ocm OmV Zmhr  gñWoMo gd© g^mgX {_iyZ gñWoMo gmYmaU g^m ~ZVo `m gmYmaU g^ocm gd©ƒ A{YH$ma  AgVmV Vr gmdo}^¢m_ AgVo. hr gmYmaU g^m g§ñWoMo YmoaU R>a{dVo g§ñWoÀ`m nmoQ>{Z`_mZwgma dm{f©H$ {heo~m§Mr nÌH$o$ _§Oya H$aUo, {heo~ VnmgUo, Xmof, XwéñVr Ahdmcmg _mÝ`Vm XoUo g§ñWoÀ`m Ü`o` YmoaUmMr A§_c~OmdUr H$aÊ`mgmR>r ì`dñWmnH$ g{_Vr {H$dm§ g§MmcH$ _§S>i `mMr {ZdS> H$aUo BË`mXr H$m_o gmYmaU g^ocm H$amdr cmJVmV cmoH$emhr nÜXVrZo gmYmaU g^oV ~hþ_VmZo {ZU©` KoVco OmVmV.

gmYmaU g^oZo R>adyZ {Xcoco Ü`o` YmoaU, KoVcoco {ZU©` `m§Mr A§_c ~OmdUr ì`dñWmnH$ g{_Vr $qH$dm g§MmcH$ _§S>i H$aVo   ì`dñWmnH  g{_Vr$ g^oV ~hw_VmZo {ZU©` KoVco OmVmV   ghH$mar g§ñWmZr doJdoJi`m ñVamda  Amnë`m g§Kr` gñ§Wm H$m`© H$aVmV àmW{_H$ g§ñWmZr {ZdS>y>Z {Xcoco à{V{ZYr amÁ` nmVirda gñ§WmMo H$m_H$mOmV ^mJ KoVmV . Aem g§Kr` g§ñWmVrc  cmoH$emhr hr AàË`úm àH$mMr cmoH$emhr hmo` .

3)^m§S>dcXma _`m©XrV ì`mO

ghH$mar g§KQ>ZoV ^m§S>dcmg A{YH  _hËd${Xco OmV Zmhr ^m§S>dcmnoúmm ì`H$Vrcm A{YH$ _hËd {Xco OmVo. H$moUË`mhr ì`dgm`mcm ^m§S>dcmMr AmdíH$Vm AgVoo. ^m§S>dc ì`dgm`mMm _yc^yV KQ>H$ Amho . ì`dgm`mV ^m§S>dcmMm dmna hmoV Agë`mZo Ë`m dmnamMm ì`mOmMm ñdénm _`m©XrV _mo~Xcm XooUo Amdí`H$ R>aVo ghH$mar g§ñWoV EH$m ì`Šº$sZo KmaU H$amd`mÀ`m ^mJ ^m§S>dcmda  _`m©Xm Amho

àmo. S>r.Or.H$do} `§mÀ`m _Vo, ghH$mar g§ñWoZo g^mgX , {~Ja  g^mgX, `m§À`mH$S>y>Z {d{dY ñdénmV ^m§S>dc Jmoim H$oë`mg  d Ë`mda  `mo½` ì`mO {Xë`mg Ë`m_wio ghH$mar _wë`mMm Ë`mJ H$ocm Ago hmoUma Zmhr .

ghH$mar gñWm§À`m ^mJmÀ`m (eoAg©) {H$§_VrV MT> CVma hmoV ZmhrV. ghH$mar g§ñWmÀ`m eoAg©gmR>r H$moUVohr eoAg©gmR>r H$moUVohr eoAg© _mHo} Q>  CncëY Zmhr. ^mS>dcXma H$mhr _`m©XrV à_mUmV _mo~Xcm XoUo `m VËdmZo _mÝ` H$oco Zmhr .

4) dmT>mì`mMr Ý`mæ` dmQ>Ur

ghH$mar g§KQ>ZoMm CÚoe Z\$m {_i{dUo hm ZgVmo Va g^mgXmZm§ OmñVrV OmñV godm nwa{dUo hm AgVmo. Ë`m_wio Am{W©H$ CcmT>mcr Z§Va {e„H$ amhVmo, Vmo Z\$m ZgyZ dmT>mdm AgVmo. ^m§S>dcXma _`m©XrV ì`mO {Xë`mZ§Va Omo dmT>mdm {e„H$ amhrc Ë`mMr Ý`mæ` dmQ>Ur H$aUo AnoúmrV AgVo. doJdoJi`m ghH$mar g§KQ>ZoV doJdoJi`m àH$mao  dmQ>Ur H$aVm `oVo J«mhH$   ghH$mar g§ñWoV J«mhH$mZo Ë`m g§ñWoH$S>y>Z H$ocoë`m IaoXrÀ`m à_mUmV , ghH$mar nV nwadR>m g§ñWoV g^mgXmUo g§ñWoH$S>y>Z KoVcoë`m H$Om©À`m à_mUmV , ghH$mar IaoXr {dH$«s g§ñWoV g§^mgXmZr g§ñWocm {dH$coë`m _mcmÀ`m à_mUmV gXa dmT>mì`mMr dmQ>Ur H$aÊ`mV `oVo .

5)ghH$mar {eúmU

OmUH$ma ZoV¥Ëd d H$m`©úm_ hr ghH$mar aWmMr XmoZ MmH$o$ AmhoV. g§ñWoÀ`m g^mgXmVwZ g§ñWoÀ`m g^mgXmVyZ g§ñWoÀ`m ì`dñWmnH$ g{_VrMr {ZdS> hmoVo gñWoMo H$m_H$mO ì`d[ñWVnUo MmcÊ`mgmR>r g^mgX, ì`dñWmnH$ g{_Vr gXñ`o nXm{YH$mar `m§Zm ghH$mar VËdo ì`dgm`mMo ñdén BË`mXr~m~V {eúmU XoUo Amdí`H$ AgVo. VgoM àË`úm H$m_H$mO H$aÊ`mgmR>r godH$m§Zm à{emUmMr JaO AgVo ghH$mar MidirMo AmÚ àd©VH  am°eS>oc gñ§WmnH$ `m§Zrhr g^mgX {eúmUmgmR>r R>amdrH$ aH$_oMr VaVyX H$ocr hmoVr.

Am§Vamï>—>r` ghH$mar g§KQ>ZoÀ`m _Vo ghH$mar Midi {eúmU à{eúmUmMr à{H$«`m Amho  Ë`m_wio ghH$mar MidirV gh^mJr hmoÊ`mgmR>r ghH$mar {eúmU Amdí`H$ Amho  EH$m VkmZo Ago _V _m§S>co Amho H$s OmñV ^m§S>dc d A{e{úmV g^mgX Am{U$ H$_r ^m§S>dc d {eúmrV g^mgX Aem XmoZ g§ñWmn¢H$s _r H$_r ^m§S>dc d {e{úmV g^mmgX g§ñWm `m§Mr {ZdS  H$arZ .

6)ghH$mam§VJ©V ghH$ma

AmYwZrH$ OJ ñnYo}Mo OJ Amho. EH$mH$s ghH$mar g§ñWm ñnYo}V> {Q>H$y$ eH$V Zmhr àmW_rH$ nm§Virn`©VÝÎm ghH$mar g§ñW§mZr  Amncr g§Kr` aMZm H$ococr Amho. gd© àH$maÀ`m ghH$mar g§ñWmZr H$m_ H$oë`mg ñnYo}cm Vmo|S> XoUo eŠ` hmoB©c VË`m_wio g^mgX d g_mOmMr Mm§Jë`màH$mao godm H$aVm `oB©c  nañnamVrc ghH$mam_wio EoŠ`mÀ`m ^mdZoV dmT> hmoB©c. g§ñWm {_iyZ H$m`© H$oco nmhrOo. ghH$mar nV nwadR>m d ghH$mar IaoXr {dH$«s g§ñWm g§ñWm {_iyZ H m`© H$oco nmhrOo ghH$mar nV nwadR>m d ghH$mar IaoXr {d{H«$ g§ñWm `m§À`mVrc ghH$mam_wio g§^mgXmÀ`m _mcmcm `mo½`$^md {_iyZ g^mgXmcm {Xcoë`m H$Om©Mr dgycr Pmë`mZo nwT>o nVnwadR>m H$aÊ`mgmR>r ^m§S>dc CncãY hmoC eHo$c  


_w»`nmZ    ghH$mar g§ñWm      e¢úm{UH$    B-_oc     ghH$mar H$m`Xo     ghH$ma  gm{hË`    ghH$ma {dÎmghmæ`    BVa g§ñWm     gÌ d àXe©Z

_mJrc nmZmda