Indias first web portal dedicated to co-operative sector Technology Partner
 
_w»`nmZ    ghH$mar g§ñWm      e¢úm{UH$    B-_oc     ghH$mar H$m`Xo     ghH$ma  gm{hË`    ghH$ma {dÎmghmæ`    BVa g§ñWm     gÌ d àXe©Z
Cooplaw.jpg (10070 bytes)

àH$aU EH$

àma^§rH$


g§[úmßá Zmd,ì`már d àma§^

1.  (1)  `m A[Y[Z`_mV _hmamï>—>  ghH$mar g§ñWm A[Y[Z`_ 1960 Ago åhUmdo  .

     (2)   Vmo g§nyU© _hmamï>— amÁ`mg> cmJw Amho.

     (3)   Vmo amÁ` emgZ amOnÌmVrc A[YgwMrìXmao  Zo_rc Aem [XZm§H$mg  A_cmV `oB©c .

ì`m»`m

g§X©^mnwgma Xwgam AW© A[^àoV  Zgoc Va `m A[Y[Z`_mV 

(1)  H¥ fr nUZ g§ñWm  `m g§koMm AW© 

(H$)  Á`m  g§»`oMo  C[Ôï> eoVrÀ`m CËnÞmMr   IaoXr  [dH«$s  H$aUo Am[U eoVrÀ`m  CËnmXZmgmR>r  AdOmao d BVa Amdí`H$ dñVwMm  nwadR>m  H$aUo ho Agoc Am[U $

(I)  Á`m  g§ñWoÀ`m  gXñ`mn¢H$s  VrZ MVwWm©emhÿZ  H$_r ZmhrV BVH$o$ gXñ`  eoVH$ar AgVrc [H$dm§   eoVH$§`mZr  ñWmnZ  H$ocoë`m  g§ñWm  AgVrc   Aem g§ñWm  Agm hmoVmo .

(2)  [eIa  g§ñWm  `m g§koMm  AW© .

(H$) Á`m g§ñWoÀ`m  H$m`©úmoÌmMm  [dñVma  gd©   _hmamï>—>  amÁ`^a  Agoc .

(I) gXñ` åhUyZ [VÀ`mer  gc¾  Agcoë`m g§ñWmÀ`m _w»` C[Ôï>mMo  àdY©Z  H$aUo Am{U Ë`mZm§  gw[dYm  d godm   nwa[dUo hm [OMm  _w»` CÔoe  Agoc Am[U

(J) [Z~§YH$mZo Or g§ñWm [eIa g§ñWm åhUyZ dJuH$¥V H$ocr  Agoc   Aer g§ñWm  Agm hmoVmo .

(3)            *                               *                        *                              *    )

(4)  A[Ycm§^me  `m g§koMm AW©  ñdV:g  Pmcoë`m  Zâ`mnmgwZ gXñ`mg  qH$dm  gXñ`  Zgoc Aem ì`Šº$sg g§ñWoÀ`m  ì`dgm`mgmR>r  Ë`m gX²ñ`mZo [H$dm§  ì`ŠVrZo [Xcoë`m Ae§XmZmÀ`m AmYmao ( `mV l_XmZ qH$dm godm `m§À`m ñdémnmV [Xcoë`m  H$moUË`mhr  Ae§XZmMm  g_mdoe hmoVmo .) Am[U H¥$fr g§ñWoÀ`m ~m~VrV Ago A§eXmZ Am[U$ VgoM Ë`mngyZ [_imcoco  CËnÞ [H$dm§ úmoÌ `m XmoÝhr Jmoï>rÀ`m  AmYmao  g§ñWm R>adyZ XoB©c   Ë`mà_mUo  amoI aH$_oÀ`m  [H$dm§  dñVwÀ`m ñdénmV {Xcocr   a¸$_  Agm hmoVmo . ( n§aVw  `m§_Ü`o  A{Ycm^me  àXmZ A[Y{Z`_ 1965  AÝd`o  g§ñWoÀ`m  H$moUË`mhr   H$_©Mm`mg A[Ycm^me åhUyZ  [Xcoë`m  [H$dm§  Xo` Agcoë`m   H$moUË`mhr  aH$_oMm  AV§^m©d  hmoV Zmhr .

26 OmZodmar 1962  nhm emgH$s` A[YgyMr  ghH$ma d J«m_{dH$mg   [d^mJ  H«$_m§H$  EggrEc 1061135Or [XZm§H$ 24 OmZodmar 1962 $


gZ 1986 Mm _hmamï>—  A[Y[Z`_  H« _m§H$ 20 H$c_ 2 (A) AÝd`o> I§S> (2) g_m{dï> H$aÊ`mV Amcm .

darc A[Y[Z`_mÀ`m  H$c_ 2 (~) AÝd`o  I§S> (3) dJiÊ`mV   Amcm .

gZ 1969  Mm _hmamï>— A[Y[Z`_ H« _m§H$  27, H$c_ 2 (A) AÝd`o  `m _OH$wamMr  ^a KmcÊ`mV Amcr  .>


(5)  Cn[dYr  `m g§koMm AW©  `m A[Y[Z`_mÝd`o ZmoXdcoco d Ë`mdoir  A_cmV Agcoco Cn[d[Y  Agm hmoVmo Am[U  Aem ZmoXcoë`m   gwYmaUmMm g_mdoe  hmoB©c . 

(6)  _Ü`dVu  ~°±H$ `m g§koMm AW©  Á`m   ~°±H$oÀ`m  C[Xï>mV  BVa gñWmZm§  H$O©   XoÊ`mgmR>r  [Z{Y C^maÊ`mMm  g_mdoe Agoc  Aer ghH$mar ~°±H$ Agm hmoVmo n§aVw  Ë`mV ZmJar ghH$mar ~°±H$o$Mm g_mdoe  hmoV Zmhr .

(7)  g[_Vr  `m g§koMm AW©  H$c_ 73 Imcr g§ñWoÀ`m   H$ma^mamMo  ì`d§ñWmnZ  Á`m ì`dñWmnZ g[_VrH$S>o   gmon{dÊ`mV Amcr Agoc  Vr g{_Vr  [H$dm§  Vmo  [ZH$m`  Agm hmoVmo

(8)  H$§nZr `m g§koMm AW©  H$§nZr A[Y[Z`_ 1965 `mV ì`m»`m  H$oë`mà_mUo  Agcocr H$nZr Agm hmoVmo Am[U  Ë`mV ~°±H$sJ H$§nZrMm  Am[U [dH$mg  H$aÊ`mMm à`moOZmgmR>r  H$moUË`mhr H$oÐr` amÁ` [H$§dm  àm§VrH $A[Y[Z`_mÝd`o  aMZm   H$aÊ`mV  [H$dm§  ñW§mnZ  H$aÊ`mV  Amcoco  H$moUVohr _§S>i, _hm_§S>i [H$dm§  BVa [ZJ_  {ZH$m`  `m§Mm g_mdoe  hmoB©c

(9)  J«mhH$ gñWm `m g§koMm AW© Á`m  g§ñWoMo :   

(H$)  Amnë`m  gXñ`§mgmRr VgoM BVa J«mhH$mgmR>rgwÜXm _mcmMo àmnU CËnmXZ {H$§dm  g§ñH$aU H$aUo  Am[U Vmo Ë`m§Zm  [dVarV H$aUo  Ë`§mMr  [H$dm§  Ë`mMr BVa àH$mao  godm H$aUo  Am[U  

(I)  Ago àmnU CËnmXZ  gñH$aU  Am[U [dVaU H$aÊ`mnmgyZ   Cnm{OV H$ocoë`m  Zâ`mMo  g§ñWoÀ`m  [Z`_mìXmao   [§H$§dm  Cn[§dYrìX²mao  [§d[hV H$aÊ`mV  Amcoë`m   à_mUmV  Amnë`m  gXñ`m_Ü`o d J«mhH$m_Ü`o [dVaU H$aUo .

ho C[Xï> Amho .  Vr g§ñWm Agm hmoVmo .

1949 Mm 10

(10 H$)  ghH$mar ~°±H$   `m g§koMm AW©   ~°±H$sJ§ H$§nZr A[Y{Z`_ 1949  `mVrc H$c_ 5 nmoQ>H$c_ (1) I§S> (I) _Ü`o ì`m»`m  H$oë`mà_mUo  ~°±H$sJÀmm ì`dgm`  H$aUmar g§ñWm   Agm hmoVmo . Am[U Ë`mV àH$aU AH$am  Imcrc  H¥ fr  Am[U   J«m_rU  [dH$mg ~°±H$oMo  ) H$m`©  H$arV Agcoë`m AWdm H$aUma   Agcoë`m  H$moUË`mhr  gñ§WoMm AV©^md hmoVmo .  

(10 H$ XmoZ )  ghH$mar Ý`m`mc` `m g§koMm AW©  `m A[Y[Z`_mÝd`o  aMZm  H$aÊ`mV Amcoco  _hmamï>— amÁ`> ghH$mar  Anrc Ý`m`mc`  Agm hmoVmo  .

(10 H$ XmoZ )  ghH$mar Ý`m`mc` `m g§koMm AW© ( `m A[Y[Z`_mÀ`m   VaVwXrn¢H$s H$moUË`mhr VaVwXrAÝd`o  [Z{Xï  H$aÊ`mV  `oVrc Aem [ddmXmMm>  [ZU©`  H$aÊ`mgmR>r  `m  A[Y[Z`_mÝd`o  aMZm H$aÊ`mV  Amcoco  Ý`m`mc`  Agm hmoVmo .


gZ  1986 Mm _hmamï>—  A[Y[Z`_  H«> _m§H$ 20 H$c_ 2 (H$) AÝd`o I§S> (6) ~Xcr  XmIc H$aÊ`mV Amcm .

darc AYr[Z`_mÀ`m H$c_ 2 (S>)  AÝd`o I§S> (7)  hm ~Xcr XmIc H$aÊ`mV Amcm .

gZ 1963 Mm _hmamï>—  A[Y[Z`_ H«$_m§H$ 33 H$c_ 2 AÝd`o   I§S> (10) EodOr ZdrZ I§S> (10H$) XmIc H$aÊ`mV Amcm

gZ 1988 Mm _hmamï>—  A[Y[Z`_ H«$_m§H$ 10 H$c_ 2 AÝd`o   ^w[dH$mg ~°±H$ `m eãXm EodOr ho eãX XmIc H$aÊ`mV Amco .>

gZ 1974 Mm _hmamï>—  A[Y[Z`_ H«$_m§H$ 3 H$c_ 2 (~) AÝd`o   I§S> (10H$ EH$) d I§S>  (10H$) ho H$aÊ`mV Amco . >

gZ 1982 Mm _hmamï>—  A[Y[Z`_ H«$_m§H$ 18 H$c_ 2 AÝd`o   _yi> _OH$yamEodOr hm _OH$ya XmIc H$aÊ`mV Amcm . >


(10 H$ Vr) ghH$mar df© `m g§koMm AW©  31 _mM©  amoOr AWdm [dd{úmV  g§ñWoÀ`m qH$dm  g§ñWmÀ`m  ~m~VrV  [VÀ`m   $qH$dm  Ë`mÀ`m {heo~mMo Vmio§~X  H$mT>Ê`mMm  à`moOZmW© {Z~§YH$mZo  doimodoir  Omo [ZpíMV  H$ococm Agoc ) Aem BVa [Xder  g§nUmao df©  Agm hmoVmo .)

(10H$) nrH$ g§aúmU g§ñWm  `m g§koMm AW©  [nHo$, ~mYH$m_o, `§Ìgm_J«r, eoVrMr AdOmao, d O_rZrda n§nmUo nmUr  AmUÊ`mgmR>r dmnaÊ`mV  `oUm`m  gm_J«rgmaIr BVa gm_J«r  `m§Mo g§aúmU H$aUo  ho C[Xïo  Agcocr g§ñWm  Agm hmoVmo .

(11) cm^m§e `m g§koMm AW©  g§ñWog  Pmcoë`m Zâ`m_YyZ gXñ`mg  Ë`mZo  YmaU H$ocoë`m  ^mJmÀ`m  n«_mUmV {Xcocr   a¸$_  Agm hmoVmo .

(12)  H¥ fr g§ñWm `m g§koMm AW©  eoVrMo CËnÞ `m§V dmT> H$aÊ`mÀ`m Am[U gmYZgm_J«rMm A[YH$ Mm§Jcm An`moJ H$aÊ`mMm CÔoemZo Á`m  g§ñWoV  g§Xñ`mH$S>y>Z O_rZr EH$ÌrV H$oë`m OmVmV d Ë`mMr gd©  gX§ñ`mH$S>y>Z  g`wŠº$nUo cmJdS>  H$aÊ`mV `oVo Vr gñ§Wm Agm Amho. _J Aem O_rZr, (H$) gXñ`mÀ`m _mcH$sÀ`m AgmoV  qH$dm   Ë`§mZm (qH$dm Ë`mn¢H$s  H$mhr OUm§Zm ) nÅ`§mZr [Xcoë`m AgmoV   qH$dm (I) Ë`m  BVa H$moUË`mhr àH$mao  g§ñWoÀ`m H$ãOmV  Amcoë`m  AgmoV .>

(13) g§Kr` gñ§Wm  `m g§koMm AW©

(H$) Á`m g§ñWoÀ`m  gXñ`mn¢H$s nmMhÿZ  A[YH$  Zmhr gXñ` ñdV:M  g§ñWm  AgVrc  Am{U

(I)  Á`m g§ñWoVrc  _VXmZmMo  A[YH$ma  Aem arVrZo [d[Z`[_V  H$ococo  AgVrc  H$s gXñ` gñWm§Zm  `m gñWÀ`m gd©gmYaU ~¢R>H$sV _Vm§À`m EH$yZ   g§»o`Mm Mma n§M_memhÿZ  H$_r Zmhr  BVH$s  _Vo  AgVrc  Vr g§ñWm  Agm hmoVmo .

(14)^mJrXmar g§ñWm `m g§koMm AW© ^maVr` ^mJrXmar A[Y[Z`_ 1932   AÝd`o  ZmoXUr H$ococr ^mJrXmar g§ñWm Agm  hmoVmo .

(15) gd©YmaU g§ñWm  `m g§koMm  AW©  `m H$c_mÀ`m   BVa I§S>mìXmao ì`m»`m  H$aÊ`mV  Amcoë`m  gñ§WmÀ`m   dJm©n¢H$s H$moUË`mhr  dJm©V Z _moS>Umar  g§ñWm Agm hmoVmo .

(16) J¥h[Z_m©U  g§ñWm `m g§koMm AW©  Amnë`m   gXñ`mZm§  J¥h[Z_m©UmgmR>r  Iwco  ^yI§S>  amhÊ`mMr   Kao  [H$§dm  gX[ZH$m  `m§Mr VaVwX  H$aUo {H§$dm  Oa KamgmR>r Iwco  ^yI§S>  amhÊ`mMr  Kao  [H$dm§   gX{ZH$m  AJmoXaM  g§nmXZ  H$aÊ`mV  Amë`m AgVrc  Va Amnë`m  gXñ`mZm§  gd©gm_mÝ`  gwIgmo`r  d godm nwa[dUo  ho Á`m g§ñWoÀ`m  C[Xï>  Agoc  Aer  g§ñWm  Agm hmoVmo .


gZ  1986 Mm _hmamï>—  A{Y{Z`_ H«$_m§H$ 20, H$c_ 2 (B©) AÝd`o  I§S> (10 H$ VrZ g_mh[dï>  H$aÊ`mV  Amcm .

gZ  1994 Mm _hmamï>—  A{Y{Z`_ H«$_m§H$ 13, H$c_ 2 (A) AÝd`o  30 OyZ amoOr `m  _OH$wamEodOr  hm _OH$ya  XmIc   H$aÊ`mV  Amcm . 

darc A[Y[Z`_mÀ`m H$c_ 2 (~) AÝd`o  [Z~§YH$mÀ`m  nyd©_mÝ`VoZo   Omo  [Xdg  {Z[íMV H$aÊ`mV  Amcm Agoc  `m  _OH$wamEodOr   hm _OH$wa  XmIc H$aÊ`mV  Amcm .

gZ  1969 Mm _hmamï>—  A{Y{Z`_ H«$_m§H$ 27, H$c_ 2 (~) AÝd`o  I§S> (10 H$)  g_mh[dï>  H$aÊ`mV  Amcm .

gZ  1986 Mm _hmamï>—  A{Y{Z`_ H«$_m§H$ 20, H$c_ 2 (\$) AÝd`o  I§S> (16)~Xcr XmIc  H$aÊ`mV  Amcm .


(16H$)  CìXaU qgMZ g§ñWm  `m g§koMm  AW© Á`m g§ñWoÀ`m C[Xï  Amnë`m  {gM§ZmgmR>r  [H$dm§  AÝ`   H$maUmgmR>r `m§ÌrH$  eŠVrìXmao  [H$dm§  AÝ`Wm   nmUrnwaR>`mMr  VaVyX  H$aUo  ho Agoc  Aer g§ñWm   Agm hmoVmo .>

(17) n[ag_mnH$  `m g§koMa AW©  `m A[Y{Z`_mZÝd`o n[aUm_H$ åhUyZ {Z`wŠº$ H$ococr ì`Šº$s Agm hmoVmo .

(18)  gWmZrH$ àmYrH$aU `m g§koV  emim _§S>imMm  Am[U Ë`m doir A_cmV Agcoë`m H$moUË`mhr   H$m`ÚmÛmao  qH$dm  VX² ZÝd`o  àñWmnrV  H$aÊ`mV Amcoë`m H ¥fr CËnÞ  ~mOma g{_VrMm  g_mdoe hmoB©c .

(19) (H$) gXñ` `m g§koMm AW© Á`m g§ñWoÀmr Z§Va  ZmoXUr H$aÊ`mV  Amcr Amho Aem ghH$mar g§ñWoÀ`m  ZmoXUrgmR>rÀ`m  AOm©V gm_rc  Pmcocr   ì`Šº$s  [H$§dm  g§ñWoÀ`m ZmoXUrZ§Va gñWoMr   gXñ` åhUyZ  `Wmo{MV[aË`m  XmIc  H$éZ  KoVcocr   ì`ŠVr  Agm hmoVmo Am[U Ë`mV  Zm__mÌ  gXñ`  gh`moJr   gXñ`  [H$§dm  [hVofr gXñ`  `m§Mm  g_mdoe  hmoB©c .

(I) gh`moJr gXñ`  `m g§koMm AW©  Omo gXñ`  BVa gXñ`m~amo~a  g`wŠº$nUo gñWoÀ`m  ^mJ YmaU H$aVmo . nU Á`mMo  Zmd àW_ ñWmZr  Zgoc   Agm gXñ`  Agm hmoVmo .

(J) Zm__mÌ  gXñ`   `m g§koMm AW©  Cn[dYrZ§Va  ZmoXUr Pmë`mda  Zm__mÌ  gXñ` åhUyZ  Á`mMo  gXñ`Ëd  _mÝ` H$ococo  Agoc  Vmo  gXñ` Agm hmoVmo .

(K) [hV¢fr gXñ`  `m g§koMm AW©  Omo gñ§WoÀ`m Ü`o` d YmoaUm[df`r  ghmZw^yVr  ~miJVmo Am[U Á`mg  Agm gXñ`  åhUyZ  XmIc  H$éZ KoÊ`mV Amco Agm gXñ` Agm hmoVmo .

(20)  A[YH$mar  `m g§koMm AW©  EImÚm  g§ñWoZo  Amnë`m  An[dYrg  AZgéZ Aem   g§ñWoÀ`m  H$moUË`mhr nXmda  [ZdS>y>Z  [Xcocr [H$dm§   Zo_UyH$ H$éZ [Xcocr ì`Šº$s  Agm hmoVmo . Am[U VrV g^mnVr gXñ` Am[U Aem gñWoÀ`m  H$m_H$mOmg§~Yr [ZXoe XoÊ`mgmR>r  `m A[Y[Z`_mÝd`o  [H$dm§  Cn[d{YÝd`o   [ZdS>y>Z  [Xcocr  [H$§dm Zo_UwH$  H$ococr  BVa H$moUVohr ì`Šº$s  `mMm  AV§^m©d  hmoVmo .

(20H$) emgH$s` A[^hñVm§[H$Vr `m g§koMm  AW© H$c_ 21H$ nmoQ>H$c_ (2) Imcr {Z~§YH$mZo  Zo_UwH$   H$ococr  ì`Šº$s  [H$§dm  ì`Šº$s  [ZH$m` Agm hmoVmo .

(21)  [d{hV  `m g§koMm AW© _mcmda g§ñH$aU H$aUo  ho Á`m  g§ñWoÀ`m  C[XîQ   Amho  Aer g§ñWm  Agm hmoVmo .>

(23) CËnmXH$mMr g§ñWm `m g§koMm AW©  _mcmMo CËnmXZ H$aUo d Ë`mMm [d{Z`moJ  H$aUo [H$§dm Amnë`m   gXñ`mMo  l_ gm_wXm`rH$ nUo H$m_r cmdUo  ho Á`m g§ñWoMo   C[Xï>  Amho Aem  Aer gñ§Wm Agm hmoVmo .

(24) [Z~§YH   `m g§koMm AW© ghH$mar g§ñWoMm  [Z~§YH$ åhUyZ$ `m A[Y[Z`_mÝd`o   {Z`wŠº$  H$ococr  ì`Šº$s  Agm hmoVmo .

(25)  gmYZ gñ§Wm  `m g§koMm AW©  Amnë`m  gXñ`mgmR>r  Ë`§mZm  Amdí`H$   Agcoco H$O©  _mc [H$§dm  godm àmá  H$éZ XoUo ho Á`m g§ñWoMo C[Xï>  Amho . Aer g§ñWm  Agm hmoVmo .


gZ 1974 Mm _hmamï>—   A[Y[Z`_  H«$_m§H$ 3 H$c_ 2 (H$) AÝd`o I§S> (16H$) ~Xcr XmIc H$aÊ`mV   Amcm .>

gZ 1986 Mm _hmamï>—   A[Y[Z`_  H«$_m§H$ 20 H$c_ 2 (J) AÝd`o I§S> (20H$) g_m{dï>   H$aÊ`mV  Amcm .>


(26) {ZdZ `m g§koMm AW©   `m A[Y[Z`_mÝd`o  H$ococo  {Z`_  Agm hmoVmo .

(27)  g§ñWm  `m g§koMm AW©  `m A[Y{Z`_mÝd`o  ZmoXcocr  qH$dm  ZmoXÊ`mV   Amcr Agë`mMo  _mZÊ`mV  `oUmar ghH$mar g§ñWm Agm hmoVmo .

(28)  _`m©XrV Xm[`Ëd Agcocr g§ñWm `m g§koMm AW© Á`m g§ñWoÀ`m  gXñ`mMo  Xm`rËd   [OÀ`m  Cn[dYrAÝd`o  _`m©XrV  H$aÊ`mV  Amco Amho Aem g§ñWm Agm hmoVmo .

(29) A_`m©XrV  Xm`rËd Agcocr g§ñWm  `m g§koMm AW© Á`m gñWoÀ`m  gXñ`  [VMo   g_mnZ  Pmë`mZo  [VÀ`mda  ~moOm~Ôc  d ~moOmÀ`m  g§~YmV   Am[U g§ñWoÀ`m  _ËÎmoVrc  H$moUË`mhr  VwQ>rgmR>r   A§eXZ  XoÊ`mg  g§`wº$nUo  d n¥WH$nUo  O~m~Xma AgVrc  Vr gñ§Wm  Agm hmoVmo .

*                              *                         *                                 *                                   *

(31) IoiVo ^mS>dc `m g§koMm AW©  ^aUm  H$ococo  ^mJ ^m§S>dc d Zâ`mVwZ  C^macoco {ZYr Am[U  H$O© H$mT>y>Z d BVa _mJm©Zr  C^m H$ococm  n¢gm `mgh g§ñWoH$S>o  Agcoco {ZYr  Agm hmoVmo .


_mJrc nmZmda